Türkiye Yüzyılı Mesleki ve Teknik Eğitim Zirvesi

Zirve, mesleki eğitimin Türkiye Yüzyılı vizyonuna uygun biçimde güncellenmesi ve iş gücü piyasasıyla uyumunun güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Ahilik Geleneğinden Meslek 5.0’a

Konuşmasında Türkiye’nin mesleki ve teknik eğitimde köklü bir geleneğe sahip olduğunu vurgulayan Tekin, zirveyi “eğitim sistemi ile üretim hayatı arasındaki ilişkiyi güçlendirecek kalıcı bir iş birliği zemini” olarak tanımladı.

Ahilik kültürüne dikkat çeken Tekin, Ahi Evran’la kurumsallaşan bu yapının sadece teknik bilgi değil; iş disiplini, doğruluk, topluma karşı sorumluluk ve çalışma ahlakını da esas aldığını belirtti.

Zirvenin Gündemi

Üç gün sürecek zirvede;

• Yeni meslek alanları,

• Çerçeve programların güncellenmesi,

• Sektör taleplerinin analizi,

• Yeşil ve dijital dönüşüm,

• Meslek etiğinin müfredata yansıtılması,

• İstihdamın artırılması

konularında kapsamlı değerlendirmeler yapılacak.

Meslek 5.0 Vizyonu

Tekin, küresel ölçekte yaşanan hızlı teknolojik dönüşümün eğitim sistemlerini yeniden ele almayı zorunlu kıldığını belirterek, yapay zekâ ve dijital üretim teknolojilerinin mesleki eğitimin yönünü doğrudan etkilediğini söyledi.

“Meslek 5.0, birkaç teknolojik düzenleme veya dijital modülle sınırlı bir model değildir. Sanayinin dönüşümünü, iş gücü talebini, otomasyon seviyesini, yapay zekâ tabanlı karar mekanizmalarını ve insan becerilerinin yeni konumunu birlikte okuyan bütüncül bir çerçevedir.”

Yeşil ve Dijital Dönüşüm

İş dünyasının talep ettiği nitelikler arasında dijital okuryazarlık, veri analizi, programlama, dijital tasarım, robotik, enerji verimliliği ve çevre teknolojileri öne çıkıyor. Tekin, bu doğrultuda mesleki eğitim programlarının yeniden yapılandırılmasının rekabet gücü açısından kritik olduğunu vurguladı.

“Yeşil dönüşüm, karbon ayak izinin azaltılmasını, atık yönetiminin iyileştirilmesini, yenilenebilir enerji kullanımını ve çevreye duyarlı üretim tekniklerini gerekli kılmaktadır. Bu nedenle çevre dostu teknolojilerle ilgili içeriklerin artırılması ve öğrencilerin bilinçlendirilmesi önemli hedeflerimiz arasındadır.”

Mevcut Durum ve İstatistikler

• 2024-2025 eğitim öğretim yılı itibarıyla 3 bin 954 okulda 1 milyon 536 bin 242 öğrenci eğitim görüyor.

• 408 meslek eğitim merkezinde ise 420 bin öğrenci bulunuyor.

• Mesleki ve teknik eğitimdeki öğrenci oranı toplam ortaöğretim öğrencilerinin yaklaşık %40’ına denk geliyor.

Tekin, 28 Şubat sürecinde katsayı uygulamasıyla bu oranın %17’ye kadar düştüğünü, 2002 sonrası politikalarla sürekli artış gösterdiğini hatırlattı.

2025-2026 eğitim öğretim yılında liselere kayıt yaptıran öğrencilerin yaklaşık %43’ü mesleki ve teknik eğitim veren okulları tercih etti. LGS’de ilk %5’lik dilime giren öğrencilerin de bu okullarda bulunduğu vurgulandı.

Reformlar ve Yeni Uygulamalar

2014’ten itibaren hayata geçirilen dönüşümler arasında:

• Sektör tecrübesi olan kişilerin okullarda eğitim vermesi,

• Müfredatın sektörle birlikte belirlenmesi,

• Öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanması,

• Asgari ücretin belirli oranında harçlık ödenmesi yer aldı.

Ayrıca ortaokul kademesinden itibaren yönlendirmeyi güçlendirmek amacıyla “zanaat atölyesi” programları başlatıldı. Şu anda 19 ilde 272 okulda yürütülen bu programla 7. ve 8. sınıf öğrencilerine temel mesleki beceriler kazandırılıyor.

Uluslararası İlgi

Tekin, Türkiye’de eleştiri konusu yapılan modellerin uluslararası alanda ilgiyle karşılandığını belirterek, “Birçok ülke tecrübelerimizi paylaşmamızı talep ediyor. Son olarak Finlandiya’dan bir davet aldık.” dedi.

Sonuç

Bakan Tekin, eleştirilere rağmen sektörle ve meslek örgütleriyle iş birliğini sürdüreceklerini vurguladı: “Ülkemizin ve çocuklarımızın menfaatleri doğrultusunda çalışmaya devam edeceğiz.”